Wie in een polder woont, kent het beeld: na een flinke regenbui staat het gazon dagenlang blank, terwijl de grond in een droge zomer juist keihard wordt en scheurt. Natte kleigrond is vruchtbaar, maar ook eigenwijs. Het water zakt er traag in weg en het grondwater staat vaak hoog. Met de hevigere buien en langere droge periodes van de afgelopen jaren wordt dat steeds merkbaarder.
Het goede nieuws is dat je met een paar slimme ingrepen veel kunt bereiken. Je hoeft je tuin niet volledig om te gooien. Door regenwater op te vangen, tijdelijk te bergen en de juiste planten te kiezen, maak je je tuin een stuk weerbaarder.
Waarom polderklei anders reageert
Klei bestaat uit heel fijne deeltjes die dicht op elkaar liggen. Daardoor houdt de grond water goed vast, maar laat hij het ook slecht door. In veel polders komt daar een hoog grondwaterpeil bij, dat door het waterschap wordt geregeld. Het regenwater heeft dan simpelweg weinig ruimte om weg te zakken.
Veel tuinen zijn bovendien flink betegeld. Elk terras en pad stuurt het water naar de laagste plek, vaak het gazon of de achterdeur. Begin daarom met kijken: waar blijft het water staan na een bui en waar komt het vandaan? Die observatie is de basis voor alle volgende stappen.
Regentonnen als eerste buffer
Een regenton is de eenvoudigste manier om water van je dak op te vangen voordat het je tuin of het riool overbelast. Een gemiddelde ton van zo’n 200 liter lijkt bescheiden, maar bij meerdere tonnen of een grotere opslag maak je echt verschil. Bovendien heb je in droge weken gratis water voor je planten.
Let bij het plaatsen op een paar praktische zaken:
- Gebruik een vulautomaat op de regenpijp, zodat het teveel aan water gewoon naar de afvoer blijft gaan.
- Zet de ton op een stevige, vlakke ondergrond; een volle ton is zwaar.
- Koppel meerdere tonnen aan elkaar als je dakoppervlak groot is.
- Leeg de ton deels vóór een voorspelde hoosbui, zodat er bergingsruimte is.
Een wadi op kleigrond
Een wadi is een verlaagd stuk tuin waar regenwater tijdelijk naartoe stroomt en langzaam weg kan zakken. Op zandgrond gaat dat snel, op klei duurt het langer. Daarom is het slim om de wadi wat ruimer te maken en een laag van grof zand of grind onder de bovengrond aan te brengen. Een diepte van dertig tot veertig centimeter is meestal voldoende.
Leg de wadi op enkele meters afstand van je huis, zodat het water niet richting de fundering trekt. Laat de regenpijp of een gootje er via een ondiep greppeltje in uitkomen en zorg voor een overloop naar de sloot of de riolering voor als het écht hard regent. Informeer bij je gemeente of afkoppelen van regenpijpen is toegestaan; sommige gemeenten stimuleren dit actief.
Planten die tegen natte voeten kunnen
De juiste beplanting werkt als een natuurlijke spons. Wortels maken de klei losser, waardoor water beter kan infiltreren, en planten verdampen veel vocht. In en rond een wadi doen soorten die tijdelijk onder water kunnen staan het goed, zoals moerasspirea, kattenstaart, gele lis en koninginnekruid. Voor de rand en droge zomers zijn ze ook verrassend taai.
Wil je struiken, kijk dan naar rode kornoelje of een kleine wilgensoort; die voelen zich thuis op natte klei. Zoek je inspiratie voor beplantingsstijlen en tuinindelingen, dan vind je op Huistuinenliefde.nl blogs over tuinieren die je op ideeën kunnen brengen. Combineer verschillende hoogtes en bloeitijden, zodat je tuin het hele jaar interessant blijft en insecten er ook iets aan hebben.
Minder tegels, betere bodem
Elke tegel die eruit gaat, geeft regenwater een plek om weg te zakken. Vervang een deel van je terras door grind, halfopen verharding of een border. Op klei helpt het om de bodem jaarlijks te voeden met compost of bladaarde. Bodemleven zoals regenwormen maakt gangen waardoor water makkelijker zijn weg vindt. Spit klei bij voorkeur niet als hij nat is, want dan verdicht hij juist.
Een polderstuin klimaatbestendig maken is geen klus van één weekend, maar een kwestie van stap voor stap verbeteren. Begin met een regenton en een paar tegels minder, kijk hoe je tuin reageert en bouw daarop verder met een wadi en passende planten. Zo werk je mee met de natte klei in plaats van ertegen, en heb je na de volgende hoosbui hopelijk geen laarzen meer nodig om bij je schuur te komen.